ALZHEIMER HASTALIGI
Normal zihinsel gelişme sonrasında hafıza başta olmak üzere zihinsel ve davranışsal işlevlerin kaybı durumuna demans (bunama) denir.
Alzheimer hastalığı hafıza başta olmak üzere diğer bilişsel fonksiyonlarda kişinin günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkileyecek kadar bozulmadır. Alzheimer Hastalığı demans yapan hastalıklar içinde en sık rastlananıdır.
Alzheimer hastalığının belirtileri kısaca 4A belirtisi olarak adlandırılır:
- Amnezi (önceleri yakın hafızada zamanla uzak hafızada)
- Afazi (kelime bulamama, dolaylı anlatma,tekrarlayıcı ifadeler)
- Agnozi (nesneleri tanıma ve adlandırmada zorlanmalar)
- Apraksi (önceden yapabildiği becerilerinde bozulma)
4A belirtisinin dışında DİĞER KOGNİTİF ÖZELLİKLER
- Görsel uzamsal bozulmalar
- Hesaplama ve dikkatte bozulmalar
- Yürütücü işlevlerde bozulmalar
- planlama
- organizasyon
- Yargı
–Türkiye’ de 65 yaş üzeri nüfus %5-8 (A.B.D de %26)
–Türkiye’de 300.000 hasta ve 15.000 tedavi alıyor
–%5 i tedavi alıyor
KOGNİTİF YIKIMDA ERKEN BELİRTİLER NELERDİR?
- Yakın zamandaki olayları, konuşmaları hatırlamaz. Eskileri hatırlamada sorunu yoktur
- Eşyalarını kaybeder.
- Tekrarlayıcı sorular sorar.
- Eşyaları kullanma becerisi bozulur.
- Para hesabında zorlanır
- Kişileri içinde bulunduğu yer ve zamanı karıştırabilir
- Kişilik özellikleri ve duygulanımında değişiklikler fark edilebilir
BEN HASTAYA NE SORMALIYIM?
BU GÖRÜŞME AİLE FERTLERİNDEN BİRİ İLE BİRLİKTE YAPILMALIDIR
- Unutuyor mu ? Neleri unutuyor?
- Ne zamandır var?
- Nasıl başladı ve ilerledi?
- Günlük yaşamını etkiliyor mu?
- Psikiyatrik ek belirti var mı?
- Halüsinasyon,depresyon, delüzyon
- Başka fiziksel bir hastalığı var mı? İlaçları neler?
- Ailede başka demans hastası var mı?
Aslında demans hastaları özellikle başlangıç dönemi dışında genelde hasta yakınları tarafından doktora getirilirler.
ALZHEİMER HASTALIĞINDA RİSKLER ve KORUYUCU FAKTÖRLER
KESİN RİSKLER
- Yaş
- Aile hikayesi
- APOE-4
OLASI RİSKLER
- Kafa travması
- Düşük eğitim
- Vasküler hastalık
- Diğer genler
KORUYUCU FAKTÖRLER
- Östrojen
- antioksidanlar
- anti-inflamatuar ilaçlar
- düşük yağlı diyet
- aerobik egzersiz
- zihinsel aktivite
Hafif evredeki demanslı hastalarda, iş verimliliğinde azalma ve iş arkadaşları tarafından farkedilen performans düşüklüğü varken;
Orta evredeki hasta ev dışındaki bağımsızlığını artık tümüyle yitirmiştir. Ev dışına çıktığında kaybolmalar başlamıştır.
Ağır evrede; bellekte artık sadece parçacıklar söz konusudur. Ev yaşamında bile bir başkasına bağımlı haldedir.
